Tarot có chính xác không? Nói thật về giới hạn của nó

Nói ngắn: chưa có bằng chứng nào cho thấy tarot đoán được tương lai. Nói dài thì hay hơn, vì phải giải thích tại sao bao nhiêu người tỉnh táo vẫn thấy bài “đúng lạ lùng”. Hiểu chỗ đó rồi, bạn dùng tarot được việc hơn và cũng khó bị ai dắt mũi.

Vì sao người ta thấy nó đúng

Năm 1948, nhà tâm lý học Bertram Forer cho sinh viên lớp mình làm một bài trắc nghiệm tính cách. Ít hôm sau, mỗi người nhận lại một bản nhận xét “dành riêng”. Thật ra cả lớp cầm cùng một bản, gồm những câu mơ hồ kiểu “bạn rất cần người khác quý mến mình, nhưng lại hay tự trách mình”, phần lớn Forer nhặt từ một cuốn sách tử vi bán ở sạp báo. Sinh viên chấm độ chính xác trên thang 0 đến 5, điểm trung bình trên 4. Sau này hiện tượng ấy được gọi là hiệu ứng Forer, hay hiệu ứng Barnum.

Lời giải tarot cũng viết theo kiểu đó: đủ rộng để ai đọc cũng thấy một góc đời mình trong ấy. Thêm vào là hai thói quen của đầu óc. Ta nhớ rất dai những lần “trúng” và quên béng những lần trật. Và khi đã có lá bài trước mặt, ta tự lục trong đời mình chuyện gì khớp với nó. Cả hai diễn ra mà ta không hề hay biết.

Nếu xem bài qua người khác thì còn yếu tố thứ ba. Người đọc bài lâu năm thường quan sát rất tinh: tuổi, cách ăn mặc, nét mặt bạn khi nghe tới chữ “tình cảm”. Họ chỉnh lời theo đó, nhiều khi chính họ cũng không nhận ra mình đang làm vậy. Bạn thấy “thầy nói trúng quá”. Phần trúng ấy phần lớn đến từ bạn.

Vậy dùng nó làm gì?

Giá trị của tarot nằm chỗ khác. Nó là cái cớ để bạn ngồi xuống và nghĩ, có khung hẳn hoi. Một lá bài vẽ cảnh cụ thể, người cụ thể, bắt bạn trả lời: chuyện của mình nhìn từ góc này thì ra sao? Người đang rối nhiều khi chỉ cần một thứ đủ lạ để nói ra điều mình biết từ lâu mà chưa dám thành lời.

Tarot gần với cuốn nhật ký có tranh hơn là quả cầu pha lê. Dùng theo cách đó thì nó không cần đoán trúng gì cả.

Một thí nghiệm nhỏ để tự kiểm tra

Muốn biết tarot đúng tới đâu với chính bạn thì thử thế này. Sáng Chủ nhật rút một lá. Trước khi đọc lời giải nào, nhìn hình rồi viết ra ba điều bạn nghĩ lá ấy báo trước cho tuần tới, cụ thể đến mức kiểm được, kiểu “trước thứ Sáu sếp sẽ gọi mình nói chuyện riêng” chứ đừng ghi “sẽ có tin công việc”. Gấp tờ giấy lại. Tối Chủ nhật tuần sau mở ra, đánh dấu câu nào đúng, câu nào sai.

Làm ba bốn tuần liền. Chừng mười mấy dự đoán thì còn ít, chưa kết luận được gì chắc, nhưng ít ra bạn có con số của mình thay vì cảm giác. Các thử nghiệm có đối chứng, phần lớn làm với chiêm tinh, còn tarot thì rất ít, chưa cho thấy kết quả tốt hơn may rủi, nên đừng ngạc nhiên nếu bảng của bạn cũng vậy. Có điều, biết thế rồi mà bạn vẫn thấy mười phút rút bài sáng Chủ nhật đáng giữ, thì cái bạn giữ là thói quen ngồi nghĩ ở phần trên, không phải lời tiên tri.

Cách dùng để không tự lừa mình

• Viết câu hỏi ra giấy trước khi rút. Câu hỏi đã viết thì khó lén sửa cho hợp lá vừa ra.
• Không rút lại. Lá đầu tiên là lá của bạn, vừa ý hay không.
• Nghi ngờ cảm giác nhẹ nhõm đến quá nhanh. Lời giải nói đúng điều bạn đang mong nghe thì càng nên xem lại.
• Để chuyện lớn ra ngoài. Sức khỏe, thuốc men, kiện tụng, vay nợ, đầu tư cần người có chuyên môn và số liệu thật. Lá bài không thay được.
• Bỏ đi khi bị đòi tiền “hóa giải”. Ai đọc bài xong phán bạn có “nghiệp”, có “vong”, “vận xấu” rồi bảo trả thêm là gỡ được, thì đó là lúc đứng dậy. Người đọc bài tử tế không bán nỗi sợ.

Nên kỳ vọng gì?

Coi tarot như một người bạn hay hỏi vặn, đừng coi là thầy bói. Có hôm lời giải trúng tới mức bạn bật cười, có hôm chẳng dính dáng gì và bạn gấp lại đi ngủ. Chuyện thường. Thứ đáng giữ là những lần lá bài chỉ ra một góc bạn chưa nghĩ tới, mà góc ấy có ích hay không thì đâu cần bài phải “linh”.

Lời giải trên trang này viết theo nghĩa truyền thống của từng lá, không soạn riêng cho từng người, và chúng tôi không lưu câu hỏi của bạn. Đọc để tham khảo và cho vui. Quyết định vẫn là của bạn.

Rút bài của bạn